Hergebruik wint terrein - Inzichten van de Reuse Economy Expo in Parijs

Dat hergebruik steeds hoger op de agenda staat, werd in Parijs meteen duidelijk. Tijdens de Reuse Economy Expo kwamen beleidsmakers, bedrijven en innovatoren samen om de volgende stap te zetten. De officiële opening door president Emmanuel Macron onderstreepte het strategische belang van hergebruik in Frankrijk.

Van experiment naar schaal
Waar hergebruik lange tijd vooral in pilootprojecten werd getest, verschuift de focus nu naar opschaling. In verschillende sessies klonk dezelfde boodschap: systemen moeten van bij de start ontworpen worden om op grote schaal te functioneren.

Samenwerking en interoperabiliteit zijn daarbij cruciaal. Initiatieven die dat niet meenemen, botsen vroeg of laat op hun grenzen. Opvallend is ook de mentaliteitsshift: waar bedrijven vroeger naast elkaar experimenteerden, groeit nu het besef dat samenwerking nodig is om echte impact én een rendabele markt te realiseren.

Consument wil wel, systeem moet volgen
De bereidheid van consumenten om herbruikbare systemen te gebruiken neemt toe. Maar er is een duidelijke nuance: gebruiksgemak blijft doorslaggevend. Consumenten willen hergebruik, maar niet ten koste van extra moeite. Dat betekent dat systemen intuïtief moeten zijn, met vlotte retourmogelijkheden en duidelijke incentives. Tegelijk blijft de logistieke en infrastructurele complexiteit een belangrijke uitdaging.

Hergebruik werkt pas echt op schaal. En die schaal vergt samenwerking, investeringen en aangepaste businessmodellen. Vandaag zijn die modellen nog grotendeels afgestemd op wegwerpverpakkingen. De omschakeling vraagt dus tijd, middelen en afstemming tussen alle betrokken actoren.

Beleid en financiering als hefboom
De Franse aanpak toont hoe bepalend beleid kan zijn. Meer en meer organisaties voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, zoals Fost Plus in België maar ook CITEO in Frankrijk, moeten investeren in hergebruiksystemen. Dit zorgt onder meer voor ondersteuning van projecten, infrastructuur en samenwerking. Publieke investeringen zetten systemen in gang, maar voor echte groei moet ook de industrie mee investeren.

Innovatie versnelt, maar brengt nieuwe drempels
Op de beursvloer werd duidelijk hoe snel technologie evolueert. Inzamelautomaten worden slimmer en herkennen verpakkingen via verschillende technieken. Ook refill- en retoursystemen ontwikkelen zich in hoog tempo.

Die vooruitgang brengt tegelijk nieuwe uitdagingen met zich mee. Complexere systemen zijn vaak duurder en minder robuust. En opnieuw blijkt gebruiksgemak cruciaal: zelfs kleine drempels kunnen grote impact hebben op retourpercentages.

Digitaal productpaspoort als gamechanger
Een van de terugkerende thema’s was het digitale productpaspoort. Waar dit vandaag nog vaak als een verplichting wordt gezien, groeit het inzicht dat het ook strategische kansen biedt. Door data over de volledige levenscyclus van producten te bundelen, ontstaan nieuwe mogelijkheden: betere opvolging, efficiëntere systemen en nieuwe businessmodellen. De gefaseerde invoering in verschillende sectoren zal hierin bepalend zijn.

Van inzichten naar actie
De Reuse Economy Expo maakt duidelijk dat hergebruik geen niche meer is. Het evolueert snel naar een structureel onderdeel van de economie, gedragen door samenwerking, technologie en beleid.

Ook het LIFE‑programma van de Europese Commissie speelde daarop in, met toelichting bij financieringsmogelijkheden  om preventie en hergebruik verder op te schalen. Aan de LIFE‑stand deelden we ook de inzichten en resultaten uit vier jaar experimenteren binnen de Green Deal Anders Verpakt.

De uitdaging ligt nu in de vertaling naar de praktijk: systemen uitbouwen die niet alleen werken in pilootfase, maar ook in het dagelijkse gebruik van consumenten en bedrijven.