Met beide voeten in de grond blog - Wat sluimert er onder een historische binnenstad?

De geschiedenis laat haar sporen na. Niet in het minste in de bodem! Onder de prachtige binnenstad van Mechelen sluimeren hier en daar nog schadelijke stoffen uit haar industriële verleden. Samen met OVAM liet de stad die risicogronden onderzoeken. 

“Mechelen is een historische stad van meer dan duizend jaar oud. Dat heeft ons veel geschiedenis en patrimonium gegeven, maar ook een aanzienlijke bodemproblematiek.” Aan het woord is Alex Eekelaers (56), diensthoofd van de Mechelse milieudienst. Hij weet als geen ander wat er zich onder de stad afspeelt. 

“Vroeger waren de mensen niet bezig met de bodem. In de droogkuis sijpelden chemicaliën in de grond en ook fabrieken en leerlooierijen sprongen kwistig om met schadelijke stoffen. Die stoffen verdwijnen echter niet vanzelf, waardoor ze ook nu nog schadelijk kunnen zijn.” 

Historische vervuiling 

In 1995 kreeg Vlaanderen een eerste bodemsaneringsdecreet en sindsdien zijn stadsbesturen zich meer bewust van wat er zich onder hun voeten afspeelt. Maar wat doe je met de historische vervuiling die er al was? 

“De mensen die vandaag op risicogronden wonen, hebben vaak niets te maken met wat daar vroeger gebeurd is. Je kunt dus niet van hen verwachten dat zij voor de kosten van het onderzoek en een eventuele sanering opdraaien.”  Onder bepaalde voorwaarden stelt OVAM hen daarom vrij van de onderzoeksplicht en neemt het zelf die taak op zich. 

Gebundelde onderzoeken 

In 2007 was Mechelen één van de eerste gemeenten die samen met  OVAM siteonderzoeken gingen uitvoeren. Daarbij worden meerdere gronden gebundeld en samen onderzocht. 

“Op basis van de vergunningsdatabanken zochten we naar woonpercelen waarop de vorige eigenaars risicoactiviteiten hebben uitgevoerd. Denk aan ateliers, fabrieken of tankstations. Wanneer we de huidige eigenaars vervolgens inlichtten, vielen ze vaak uit de lucht. De meeste bodemvervuiling kun je niet voelen, zien of ruiken. Ze waren er zich dus meestal niet van bewust dat ze op een potentieel vervuilde bodem woonden.” 

Gemoedsrust 

Het oriënterend bodemonderzoek dat volgt, geeft gelukkig vaak goed nieuws. “Op de particuliere kavels die we via siteonderzoeken onderzoeken, botsen we zelden op ernstig vervuilde grond. Vaak brengt het eerste onderzoek al voldoende duidelijkheid en stopt het traject daar. Wanneer dat nodig blijkt, volgt ook een beschrijvend onderzoek om de verontreiniging verder af te bakenen. Slechts in zeldzame gevallen moet er gesaneerd worden.” 

Zo'n oriënterend bodemonderzoek biedt dus vooral gemoedsrust. Als je ooit je woning verkoopt, hoef je ook geen onderzoek meer uit te voeren. 

Word ook met beide voeten in de grond gezet op  bodemkwaliteit.be