Richtlijnen voor TFA en andere ultrakorte keten pfas (UKK pfas) in het grondwater

Wanneer pfas volgens de richtlijn ‘PFAS als verdachte stof’ als een verdachte stof wordt beschouwd, beschouwt u TFA eveneens als verdachte stof voor het grondwater in oriënterende (OBO) en verkennende bodemonderzoeken (VBO).

U analyseert minstens de helft van de volgens de bemonsteringsstrategie voorziene grondwaterstalen (afgerond naar boven) op TFA. Vermits de analysemethode WAC/IV/A/035 bij publicatie niet meer beschikbaar is op de EMIS-website, analyseert u TFA voortaan steeds volgens de versie van WAC/IV/A/026 van mei 2025. Hierbij bepaalt u ook andere UKK pfas. In dat geval rapporteert u de resultaten voor deze en neemt u deze mee voor verdere evaluatie. 

Als voor een pfas-verontreiniging een beschrijvend bodemonderzoek (BBO) noodzakelijk is en de mogelijke aanwezigheid van TFA in een eerdere fase niet (of onvoldoende) werd nagegaan, voert u dit onderzoek alsnog uit tijdens het BBO.

In afwachting van een analysemethode voor het vaste deel van de aarde, worden stalen van het vaste deel van de aarde nu nog niet geanalyseerd op TFA. Analyses in het kader van grondverzet voert u dus voorlopig niet uit.

Oriënterend (OBO) en verkennend bodemonderzoek (VBO)

Toetsing en evaluatie

Voor de DAEB-toetsing in OBO en VBO houdt u rekening met alle gemeten UKK pfas.
Voor de bepaling van de concentratie-index CIgw:

• toetst u de som van UKK pfas aan de toetsingswaarde bodemsanering voor TFA (15.600 ng/l);
• neemt u enkel concentraties boven de rapportagegrens (conform WAC/IV/A/026) mee.

Concreet voorbeeld
Op een onderzoekslocatie in een woonzone stelt u in het grondwater de volgende maximale concentraties vast:

Toetsing en evaluatie

Voor de evaluatie worden volgende toetsingswaarden gehanteerd:

• pfas (20 EU DWRL): 100 ng/l
• Som van gemeten pfas: 500 ng/l
• TFA (toegepast op TFA en andere UKK pfas): 15.600 ng/l

De concentratie-index (CIgw) wordt berekend als:
CIgw = (1223 + 1254 + 722) / 15.600 + 326/100 + 152/500 = 3,8

Beschrijvend bodemonderzoek (BBO)

Contouren

Bij het beschrijvend bodemonderzoek (BBO) worden afzonderlijke contouren (iso-concentratielijnen) gerapporteerd voor:

• pfas 20 EU DWRL (100 ng/l)
• Som van gemeten pfas (500 ng/l)
• Som UKK pfas (15.600 ng/l)

Risico-evaluatie

Bij overschrijding van de toetsingswaarde voor TFA (15.600 ng/l) voor TFA of een andere individuele UKK pfas:

• voert u een onderbouwde humaan-toxicologische risico-evaluatie uit zoals voor andere niet-genormeerde parameters. Voor meer informatie verwijzen we naar de Code van goede praktijk methodologie “DAEB”, risico-evaluatie en risicogebaseerde terugsaneerwaarden;
• en geeft u dit expliciet aan in de rapportage via een PDF – belangrijke informatie.

Voor de risico-evaluatie op vlak van ecotox en verspreiding verwijzen we naar de Code van goede praktijk met aanvullende richtlijnen voor pfas. 

Uitspraak BBO

U doet per medium (vaste deel van de aarde, grondwater, waterbodem) een uitspraak over de pfas-verontreiniging als geheel, zonder opsplitsing per individuele parameter of parametergroepen zoals bijvoorbeeld UKK pfas, PFCA’s of PFSA’s.

Lopende bodemsanering voor een niet- pfas bodemverontreiniging

Hier verwijzen we naar hoofdstuk 4 van richtlijn ‘PFAS als verdachte stof’ voor de vaststelling van een pfas-verontreiniging tijdens een bodemsanering (fase bodemsaneringsproject of bodemsaneringswerken). Minimaal gaat u steeds na of er impact van de eventuele verontreiniging met pfas (inclusief TFA en andere UKK pfas) op de uit te voeren of lopende bodemsanering te verwachten is: bv. op vlak van lozingsnormen, de behandeling van de verontreinigde grond, de waterzuiveringsinstallatie …. U voert hiervoor het nodige veldwerk uit en voorziet de nodige analyses.

Overgangstermijnen

Deze richtlijnen zijn van toepassing vanaf 1 oktober 2026. Tot deze datum kunt u gemotiveerd afwijken van deze richtlijnen. De eindverantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de bodemsaneringsdeskundige.