Sanering mondingsgebied Grote Laak afgerond: belangrijke stap naar een gezonde waterloop

Goed nieuws voor de Grote Laak: de saneringswerken in het mondingsgebied zijn succesvol afgerond. Daarmee is opnieuw een belangrijke stap gezet in de grootschalige aanpak van de historische verontreiniging in en rond deze waterloop.

Grondige aanpak van bedding en oevers

Tijdens de werken werd het verontreinigde sediment, samen met 20 centimeter van de onderliggende, eveneens vervuilde vaste bodem, zorgvuldig verwijderd. Vervolgens werd de bedding opnieuw aangevuld, zodat de  originele, natuurlijke structuur van de waterloop wordt hersteld.

Ook de vervuiling in de oevers werd aangepakt. Daarbij werd rekening gehouden met de omgeving:
•    In natuurgebied werd de ingreep beperkt tot de oeverwallen, en waar mogelijk tot de 5-meter oeverstrook
•    In landbouwgebied werd gesaneerd tot waar de verontreiniging zich landinwaarts had verspreid - in de praktijk tot ongeveer 15 meter van de oever

Deze gerichte aanpak zorgt ervoor dat de impact op de omgeving beperkt blijft, terwijl de verontreiniging doeltreffend wordt aangepakt.

Natuurgebaseerde sanering in overstromingsgebieden

Een bijzonder element van dit project is de sanering van de natuurlijke overstromingsgebieden Trichelbroek en Zammelsbroek. Daar werd gekozen voor een innovatieve, natuurgebaseerde in-situ techniek.

Door de grondwatertafel in deze gebieden permanent op of boven het maaiveld te houden, worden zware metalen zoals cadmium gebonden aan sulfiden. Hierdoor:
•    slaan de verontreinigende stoffen neer in de bodem
•    verspreiden ze zich niet langer via het water
•    kunnen ze niet meer opgenomen worden door planten en dieren

Om te garanderen dat deze gebieden ook in drogere periodes nat blijven zijn in de Grote Laak drempels geplaatst. Samen met een inlaatconstructie kunnen op die manier de gewenste waterpeilen verzekerd worden.
Deze aanpak sluit aan bij moderne inzichten rond duurzame en natuurlijke saneringstechnieken waarbij natuurbehoud en sanering hand in hand gaan.
Door natuurlijke middelen in te zetten wordt niet alleen de vervuiling bestreden, maar wordt ook de biodiversiteit van natuurgebieden hersteld en versterkt. Ook voor het waterbeheer is dit een goede zaak. Het verhogen van de waterbergingscapaciteit in beken en hun natuurlijke overstromingszones vormt een belangrijke maatregel in de strijd tegen droogte.

De uitvoering van deze saneringen gebeurde met subsidies vanuit het Europese LIFE-programma. Meer info hierover vind je ook via www.narmena.be.

Stap voor stap naar een propere Grote Laak

De werken kaderen in de bredere sanering van de Grote Laak, die historisch werd belast door industriële lozingen. De voorbije jaren werden al twee deelgebieden aangepakt, telkens met oog voor natuurherstel en waterkwaliteit.
Met de afronding van de sanering in het mondingsgebied komt het einde van het volledige project stilaan in zicht.

Vooruitblik: aanpak laatste deelgebied in Laakdal

Er rest nog één belangrijke fase: het vierde en laatste deelgebied (deelgebied 3), gelegen tussen de Nieuwe Baan (N174) en de instroom van de Kleine Laak. Na de sanering van dit traject zal de volledige Grote Laak aangepakt zijn: vanaf het vroegere lozingspunt ter hoogte van de Bergstraat in Ham, tot de monding in de Grote Nete.
Het bodemsaneringsproject voor dit laatste traject is momenteel in opmaak en zal binnenkort worden ingediend bij de OVAM waarna het openbaar onderzoek volgt. De start van de werken is gepland vanaf het voorjaar van 2027, afhankelijk van de weersomstandigheden. De geplande looptijd van deze werken is 1 jaar.