Omgaan met asbest

Speelzand met asbest

Informatie en antwoorden voor ouders, scholen en andere betrokkenen


Veiligheidsonderzoek door Fod Economie naar aanleiding van mediaberichten Nederland 

6 februari 2026

De FOD Economie startte op 6 februari 2026 met een onderzoek naar mogelijk asbest in speelzand. Dat naar aanleiding van een Nederlands mediaonderzoek naar een mogelijk risico op asbest in speelzand dat in Nederland verkocht werd. Het gaat om gekleurd, kinetisch, magnetisch of knutselzand dat, meestal in kleine verpakkingen, in de (online) handel verkrijgbaar is. Voor het natuurlijk zand dat gewoonlijk wordt gebruikt in zandbakken van openbare of particuliere speelplaatsen zijn er geen aanwijzingen voor een verhoogd risico.


Asbest hoort uiteraard niet thuis in speelgoed. Indien op basis van labo-analyses asbest aanwezig blijkt, moet het speelgoedartikel uit de handel worden genomen. FOD Economie nam op 9 en 10 februari 2026 20 monsters speelzand bestemd voor kinderen, waarvan 15 in winkels en 5 via online aankopen. Daarnaast namen ook (online) winkels of andere partijen (gemeenten, asbestdeskundigen, …) zelf het initiatief asbestverdacht speelzand te laten testen op de aanwezigheid van asbest.  


Wanneer asbest wordt aangetroffen, wordt het speelgoedartikel uit de handel genomen. 
De FOD Economie beveelt aan om aankopen te doen via bekende verkoopkanalen en kennis te nemen van de tips van de FOD Economie voor de aankoop van speelgoed. De controles zullen worden voortgezet in het kader van de bescherming van de consumenten en de veiligheid van de producten die op de Belgische markt beschikbaar zijn.

Meer info:

Controles op de mogelijke aanwezigheid van asbest in speelzand | FOD Economie Newsroom

Onderzoek naar speelzand: voorzorgsmaatregelen in afwachting van resultaten | FOD Volksgezondheid

Risicoanalyse van Sciensano over blootstelling aan asbest in speeltuinzand (ENG)

 

Veelgestelde vragen

Mijn kind heeft met speelzand gespeeld; moet ik nu ongerust zijn?

Veiligheidsonderzoek door Fod Economie naar aanleiding van mediaberichten Nederland 
Paniek is niet nodig. Maar het is wel belangrijk om te weten dat de risico’s samen gaan met de duur en frequentie van de blootstelling. Het is verstandig om kinderen niet meer te laten spelen met het speelzand tot er meer duidelijkheid is. 
Houd er rekening mee dat gezondheidsproblemen pas na vele jaren zichtbaar kunnen worden. Een medisch onderzoek heeft op dit moment niet veel zin. Heeft u twijfels of zorgen, neem dan contact op met uw huisarts voor advies.
Meer info op de website van Agentschap Oproeien:  Gezondheidsadviezen voor speelzand 

 

Wat kan ik doen met asbestverdacht speelzand?

Voorlopige vaststellingen gaan enkel over gekleurd speelzand (magnetisch zand, zand in zandtafels en knutselsets). Die soorten van speelzand kan je dubbel verpakt in zakken of folie, luchtdicht, afgesloten met tape binnen brengen op je vertrouwde recyclagepark (als het product nog in zijn oorspronkelijke verpakking zit, laat het dan daar in zitten en verpak dit op dezelfde wijze). Volg de instructies van de parkwachters. Bevochtig losliggend speelzand eerst, bijvoorbeeld met een plantenverstuiver en zamel het in met natte (verpak de gebruikte natte reinigingsdoeken mee bij het ingezamelde speelzand). Gebruik in geen geval een stofzuiger, die verspreiden de asbestvezels in de lucht! Grotere hoeveelheden, bijvoorbeeld van scholen, worden best verdeeld over kleinere verpakking die makkelijk gedragen kunnen worden. 


Gooi het speelzand dus niet zomaar bij het huisvuil en stuur het ook niet terug naar de winkel, omdat u hiermee vezels kunt verspreiden. 
Meer info:  Speelzand tijdelijk toegelaten op Vlaamse recyclageparken

 

Ministerieel bevel voor de spoedregeling inzameling speelzand

OVAM, VVSG en de stortplaatsen werkten in spoed een regeling uit om burgers een veilige en makkelijke oplossing aan te bieden voor de inzameling van asbestverdacht speelzand. Tot 15 mei (voorlopige einddatum) kan u asbestverdacht speelzand volgens dezelfde regels als asbestcementafval afgeven op uw recyclagepark. Gemeenten en stortplaatsen hanteren hiervoor hun bestaande richtlijnen en voorwaarden.

Lees hier het Ministrieel bevel

 

Advies voor winkelketens 

Winkelketens die vragen krijgen over speelzand of speelzand van klanten terugkrijgen, volgen best de tijdelijke regeling die in Vlaanderen geldt voor de inzameling van asbestverdacht speelzand.

  • Verwijs in uw communicatie niet naar een terugroepactie.
  • Vraag klanten om het speelzand volgens de OVAM‑regeling binnen te brengen op het lokale recyclagepark.
  • Ontving u zelf speelzand van klanten? Neem dan contact op met uw afvalophaler (IHM) voor een correcte inzameling en ophaling. 
  • Bewaar het ingezamelde materiaal in afwachting van de ophaling dubbel verpakt, luchtdicht afgesloten met tape en apart opgeslagen, zodat blootstellingsrisico’s vermeden worden.

 

Team asbestafbouw

Hebt u een vraag voor dit team? Stel ze hier:

Adres
Stationsstraat 110
2800 Mechelen
Route en bereikbaarheid