2025 was voor OVAM een jaar waarin enkele dossiers in een beslissende fase zijn gekomen. In de eerste plaats is er het PFAS-dossier, dat ons al langer bezighoudt. We werken met stoffen die nog niet altijd volledig gekend zijn. De centrale vragen blijven: wanneer moet je saneren, volgens welke normen en met welke technieken? Toch hebben we in 2025 een stevig juridisch traject afgelegd en een duidelijke basis gelegd voor de aanpak van PFAS-verontreiniging in Vlaanderen. Daardoor zijn we niet in chaos verzeild: saneringen konden doorgaan, onderzoeken werden verdergezet en de sector beschikt vandaag over duidelijkere en werkbare richtlijnen. Dit dossier zal blijven evolueren en nog procedures kennen, maar we hebben nu wel een gestructureerd kader om met PFAS om te gaan.
administrateur-generaal van de OVAM
Een tweede belangrijk dossier is het samenwerkingsakkoord tussen de drie gewesten over zwerfvuil en uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Dat traject liep al lang, het is positief dat we vorig jaar een juridisch akkoord hebben kunnen sluiten. Het zorgt voor een meer gecoördineerde aanpak op Belgisch niveau, wat logisch is in een context waarin producenten vaak over de gewesten heen actief zijn. Het akkoord maakt ook extra middelen vrij en versterkt het bestaande kader voor producentenverantwoordelijkheid, onder meer voor verpakkingen, elektrische apparaten en batterijen.
Daarnaast was 2025 ook een belangrijk jaar voor OVAM als organisatie. Samen met de directieraad hebben we een leiderschapstraject doorlopen met externe begeleiding. Dat heeft ons als team versterkt en leidinggevenden geholpen in hun rol. Goed leiderschap bevordert samenwerking, openheid en een gezonde organisatiecultuur. Dit traject willen we nu doortrekken naar de teamverantwoordelijken.
We hebben een duidelijke basis gelegd voor de aanpak van PFAS-verontreiniging in Vlaanderen, waardoor we niet in chaos zijn verzeild en de sector vandaag over werkbare richtlijnen beschikt.
“Het is mooi om te zien hoe we een thema als circulariteit kunnen laten doordringen in de samenleving. Precies omdat daarin onze toekomst ligt.”
Samenwerking was sowieso een rode draad door het voorbije jaar. Dat blijkt uit de manier waarop we het PFAS-verhaal samen met de sector en andere betrokkenen hebben aangepakt. Ook de multidisciplinaire expertengroep blijft voor ons een belangrijk klankbord voor de verdere evolutie van het bodemsaneringsbeleid. Vorig jaar hebben we de groep opnieuw samengebracht om terug te koppelen hoe we hun adviezen inzetten.
In de afvalsector zagen we die samenwerking onder meer in het dossier van de grondstofverklaringen. Dat instrument maakt het administratief eenvoudiger wanneer een afvalstof voldoende is gereinigd om ze opnieuw als grondstof in te zetten. Tegelijk kregen we signalen dat het niet altijd duidelijk was hoe beslissingen tot stand kwamen. Samen met de industrie hebben we dat verduidelijkt in een traject rond administratieve vereenvoudiging, dat positief werd onthaald.
“Vlaanderen mag best fier zijn op wat we hebben gerealiseerd op het vlak van bodemsanering. Ondertussen werken we volop aan de voorbereiding van een nieuw bodemplan dat dit jaar verdere vorm zal krijgen.”
De toekomst ligt in kennis delen, samenwerken over disciplines heen en data sterker benutten – dat vraagt vooral een cultuur van samen kijken en samen werken.
Wat mij persoonlijk raakt, is de manier waarop collega’s bij OVAM met elkaar omgaan en allerlei initiatieven opzetten, van een wandeling tot een fietstocht ten voordele van Kom op tegen Kanker. Ik zie het als een privilege om een organisatie te mogen leiden waar mensen elkaar opzoeken, ook buiten hun strikt inhoudelijke rol.
Vooruitkijkend naar 2026 wordt het een ambitieus jaar voor alles wat met bodem te maken heeft. Met BODEM 2050 denken we verder na over de toekomst van het bodemsaneringsbeleid. We werken ook aan een breder bodemplan, samen met collega’s van het Departement, waarbij we niet alleen kijken naar verontreiniging, maar ook naar kwaliteit en functies van de bodem. Daarnaast blijven we de versterking van Vlaanderen Circulair ondersteunen, met scherpere prioriteiten en een duidelijkere rol voor OVAM.
Tot slot een warme oproep: we hebben bij OVAM veel kennis en data in huis. De toekomst ligt in die kennis beter delen, samenwerken over disciplines heen en data nog sterker benutten voor beleid en werking. Dat vraagt niet alleen systemen, maar vooral een cultuur van samen kijken en samen werken. Een cultuur die fundamenteel is voor de toekomst van OVAM.
Team Pers en Communicatie
- Adres
- Stationsstraat 110
2800 Mechelen
Route en bereikbaarheid