Afval in de gezondheidszorg

De inperking van het risico op besmetting, vergiftiging of verwonding door afvalstoffen die in de medische sector ontstaan, blijft de belangrijkste doelstelling van het beleid rond medisch afval. Maar de medische sector evolueert.

Meer en andere afvalstoffen ontstaan bij de medische behandeling, niet enkel in de zorginstellingen, maar ook bij de patiënten thuis.
De verzorgingssector vroeg dan ook naar een geactualiseerde handleiding voor het beheer van medische afvalstoffen. Samen met vertegenwoordigers van de verzorgingssector, overheid, gemeenten en intercommunales, milieubedrijven en afvalverwerkers bracht de OVAM een nieuwe handleiding uit in augustus 2021.

Deze handleiding verduidelijkt een aantal zaken ten opzichte van de vorige publicatie. Er wordt ook dieper ingegaan op een aantal problemen van afvalinzameling van (zelf)zorg bij patiënten thuis en de behandeling van een aantal niet-medische afvalstoffen en een aantal verwijzingen en definities zijn geactualiseerd.

Handleiding beheer van afvalstoffen in de gezondheidszorg

De handleiding 'beheer van afvalstoffen in de gezondheidszorg' biedt een antwoord op praktische vragen rond het zorgvuldig en correct beheer van medische afvalstoffen en tot op zekere hoogte andere afvalstoffen die ontstaan in de gezondheidszorg. De informatie staat gebundeld in aparte hoofdstukken voor de drie belangrijkste producenten van medische afvalstoffen: de ziekenhuizen, de geneeskundige praktijken en de thuisverpleegkundigen.

Voor ziekenhuizen is het beheer van het afval een belangrijke uitdaging omwille van de omvang en het relatief grote aandeel risicohoudend medisch afval (RMA). Dit risicohoudend medisch afval maakt tien tot vijftien procent uit van de totale hoeveelheid ziekenhuisafval, maar is wel verantwoordelijk voor bijna vijftig procent van de afvalkosten.
Het afvalbeheer van geneeskundige praktijken vraagt door de geografische spreiding van deze praktijken een aangepaste benadering. De OVAM wil met deze handleiding gebruiksvriendelijke informatie aanbieden over de wettelijke mogelijkheden voor een efficiënt afvalbeheer.
Ook thuisverzorgers vinden in deze handleiding de nodige informatie. Steeds meer patiënten verzorgen zichzelf immers thuis of laten zich thuis verzorgen. Hierdoor wordt de patiënt ook zelf producent van medisch afval.

De handleiding behandelt ook het ontstaan en de opslag, afgifte, het vervoer en de verwerking van afvalstoffen. Daarnaast bevat ze ook enkele afvalstoffenfiches met detailinformatie over de verschillende afvalstoffen en een uitgebreide sorteerlijst.

De voornaamste aanvullingen en aanpassingen in de editie 2021 zijn:

Aanvulling lijst afvalstoffen die behoren tot de risicohoudende medische afvalstoffen of tot de niet-risicohoudende medische afvalstoffen.
Verduidelijking link tussen afvalstoffenwetgeving en ADR-wetgeving;
Aanpassing aan het Decreet van 28 maart 2014 wat betreft de behandeling van levenloos geboren kinderen die de wettelijke levensvatbaarheidsgrens nog niet hebben bereikt.
Aanpassingen richtlijnen beheer medisch glas.
Verduidelijking beheer afval van de medische thuiszorg en zelfzorg, o.a. afval van peritoneale dialyse (buikvliesspoeling).

Afval van opvangcentra voor vogels en wilde dieren

Naar aanleiding van vragen vanuit opvangcentra voor vogels en wilde dieren, wensen we te verduidelijken hoe er met het afval moet worden omgegaan. Deze richtlijn is een aanvulling op de richtlijnen uit ANB, waar de dieren worden opgedeeld in bepaalde risicoklassen. Tijdens een online infosessie op 24/09/2026 werd deze richtlijn toegelicht aan de verschillende VOC's, aan de hand van een presentatie.