Bodemzorg in 4D

De OVAM startte in het voorjaar van 2023 met de evaluatie van het Vlaamse Bodemdecreet. Met de inbreng van een brede groep experten heeft dit geleid tot voorstellen om de bodem in de toekomst nog beter te beschermen.

Eindrapport 'Bodemzorg in 4D'

Het rapport 'Op weg naar Bodemzorg in 4D' geeft een integrale visie voor de toekomst van het Vlaamse bodembeheer. U kunt het rapport hier downloaden.

Het eerste Vlaamse Bodemsaneringsdecreet dateert van 1995 en maakte Vlaanderen de voorbije decennia een toonaangevende Europese regio op het vlak van bodembeheer. Recente maatschappelijke evoluties en de PFAS-crisis toonden aan dat het bestaande kader niet meer volstaat om een antwoord te kunnen bieden aan de huidige uitdagingen.

In januari 2023 startte een multi-disciplinair expertenpanel dat zich boog over de bescherming van onze bodem.
Het expertenpanel werd voor advies bijgestaan door een klankbordgroep met vertegenwoordigers van milieu- en natuurbewegingen, sectorfederaties uit de industrie, andere milieuagentschappen, de vastgoedsector en de lokale besturen.

Sleutelconclusies uit het eindrapport

Na 1,5 jaar intensief te hebben samengewerkt, bundelde het expertepanel de verworven inzichten in een lijvig rapport. Enkele sleutelconclusies:

Integrale aanpak: Bodembeheer moet nauw samenwerken met andere beleidsdomeinen zoals ruimtelijke ordening, landbouw en waterbeheer.
Bodembewustzijn: Er is nood aan een bredere kennis en bewustmaking van de waarde van een gezonde bodem.
Transparantie: Toegankelijke informatie over de bodemkwaliteit is essentieel om betrokkenheid te creëren.
Educatie: Investeren in onderwijs is cruciaal om toekomstige generaties bewust te maken van het belang van bodemzorg.

De toekomst van bodembeheer

Het rapport vormt een solide basis voor de ontwikkeling van een Vlaams bodemplan. Daarin lijsten we de verschillende aspecten en bevoegdheden op die gerelateerd zijn aan bodembeheer, als fundering voor een meer geïntegreerd en gecoördineerd beleid.

Op Europees niveau zijn er tijdens het Belgisch voorzitterschap al belangrijke stappen gezet richting een bodemrichtlijn. Vlaanderen moet ervoor zorgen dat het klaarstaat om de richtlijn juridisch om te zetten en uit te voeren.

Het expertenpanel

Voorzitter Werner Annaert Administrateur-Generaal van de OVAM

Bavo Peeters
Europese Commissie DG Environment - Expert Europees bodembeleid

Bernard Deltour
Advocaat Milieurecht bij Industrious Law Firm met expertise in de regelgeving van Brussel en Wallonië

Cathy Berx
Provinciegouverneur Antwerpen

Elisa Vermeulen
Consultant bij Ossiado met expertise in bodemuitdagingen rond grondverzet en bodemzorg

Ellen Van De Vijver
Prof UGent Bio-ingenieurs-wetenschappen – Expert bodemdata

Stefaan Vanhille
Vertegenwoordiger van de sectorfederatie ‘Ondernemers Vereniging Bodemsaneerders’

Tom Malfait
Advocaat Omgevingsrecht bij LDR

Erik Smolders
Prof KUL Bio-ingenieurs-wetenschappen – Expert milieuchemie bodemkunde en milieutoxicologie

Jan Bronders
VITO – Expert in milieukundige modellering en hydrogeologie

Margot de Cleen
Beleidsexpert duurzaam bodemgebruik bij Rijkswaterstaat Nederland

Stefaan Baeteman
Brownfield-onderhandelaar Departement Omgeving en adviseur ‘Ruimte en omgeving’

Tom Wuyts
Vertegenwoordiger van de sectorfederaties ‘Vereniging van Erkende bodemsaneringsdeskundigen’ en ‘Vereniging Onafhankelijke Bodemkundige Advies- & Studiebureaus’