Houtafval ontstaat:

  • bij zagerijen en fineerbedrijven (primaire verwerking);
  • bij plaatproductie, houtveredeling (secundaire verwerking);
  • bij meubelmakers, verpakkingen, constructiehout en schrijnwerk (eindverwerking);
  • na gebruik bij bedrijven en huishoudens, bijvoorbeeld bouw- en sloophout, meubilair, houten schuttingen, hout van tuinhuizen, spoorwegdwarsliggers en niet herbruikbare paletten.

Snoeihout en boomstronken zijn geen houtafval. Ze vallen onder de definitie van houtige biomassa. 

Soorten houtafval

Naargelang de herkomst, behandeling en toepassing, kunnen de eigenschappen van houtafval sterk verschillen. De wetgeving onderscheidt 3 soorten houtafval: 
  • onbehandeld houtafval
  • niet verontreinigd behandeld houtafval
  • verontreinigd behandeld houtafval

In de handel spreekt men echter van A-, B- en C-hout. Vele bedrijven werken met bijkomende indelingen zoals B-, B+ en AB. De invulling hiervan verschilt van bedrijf tot bedrijf. 

Onbehandeld houtafval

Hout dat alleen mechanisch bewerkt is en niet chemisch behandeld, beschouwt OVAM als onbehandeld houtafval. Voorbeelden zijn paletten en massieve kabelhaspels. Dit mag niet verbrand worden, maar moet opnieuw als materiaal gebruikt worden, bijvoorbeeld in spaanplaten of als stalstrooisel.

In sommige gevallen mag het houtafval toch verbrand worden. Dat kan alleen als het ontstaat binnen het eigen productieproces, zoals bij een schrijnwerkerij of zagerij. De verbranding is dan enkel toegestaan voor de verwarming van eigen gebouwen of voor warmte in het eigen productieproces.

Onbehandeld houtafval kan ook als grondstof worden beschouwd. Dat is zo voor houtafval uit de eerste verwerking van hout, zoals zaagsel en spaanders. Ook onbehandelde houten verpakkingen die gebruikt worden voor de productie van plaatmateriaal vallen hieronder.

Paletten
Afgedankte paletten worden soms als brandhout gebruikt. Dat is niet toegelaten. Bovendien zijn de tussenblokjes van paletten soms gemaakt van spaanplaat. Dat behoort tot de categorie niet-verontreinigd behandeld houtafval. Particuliere kachels zijn niet uitgerust met de nodige rookgasbehandeling om dit soort houtafval veilig te verbranden. Houten paletten die kunnen worden hersteld, beschouwt OVAM niet als afvalstoffen. Dat geldt bijvoorbeeld voor Euro-paletten, die worden hergebruikt binnen een retoursysteem. Paletten zijn ook geen afvalstof wanneer ze een nieuwe toepassing krijgen. Zo kunnen particulieren ze hergebruiken om tuinmeubelen, plantenbakken of andere gebruiksvoorwerpen te maken.

Niet verontreinigd behandeld houtafval

Houtafval dat geverfd, vernist of verlijmd is (bv. plaatmateriaal) beschouwt OVAM als niet verontreinigd behandeld houtafval. Voorbeelden zijn:

  • spaanplaat
  • OSB (oriented strand board)
  • multiplex
  • MDF (medium density fibreboard)
  • geverfde, gelakte of geverniste houten ramen en deuren
Dit houtafval moet voldoen aan de samenstellingsvoorwaarden uit artikel 5.2.3bis4.8 van VLAREM II. Voor de verschillende verwerkingsopties voert OVAM op dit moment geen actief sturend beleid. Het kan dienen als materiaal in de spaanplaatproductie of voor de productie van actief kool. Het mag ook verbrand worden met energierecuperatie. 

Verontreinigd behandeld houtafval

Houtafval dat is behandeld met houtbeschermingsmiddelen of een andere beschermingslaag beschouwt OVAM als verontreinigd behandeld houtafval. Daardoor kan het  gehalogeneerde organische verbindingen of zware metalen bevatten. Voorbeelden zijn:

  • hout geverfd met loodverf
  • hout voor buitenspeeltuigen, carports of tuinschermen
  • treinbielzen

Verontreinigd behandeld houtafval kent geen toepassing als materiaal. Het moet verbrand worden met energierecuperatie.

Treinbielzen
Treinbielzen die rechtstreeks hergebruikt kunnen worden, zijn volgens OVAM geen afvalstoffen. Onder hergebruik valt onder meer het gebruik als afsluiting, in de tuinbouw of op secundaire spoorwegen. De wetgeving over het hergebruik van gecreosoteerd houtafval wordt in 2026 gewijzigd. Dit kan gevolgen hebben voor het hergebruiken van treinbielzen. Beschadigde treinbielzen zijn gevaarlijke afvalstoffen. De opslag ervan moet dan ook vergund worden onder een afvalstoffenrubriek. Ze moeten daarna worden verbrand met energierecuperatie.

Inzameling

Houten producten worden bij voorkeur hersteld en hergebruikt. In dat geval worden ze niet als afvalstoffen beschouwd. In verschillende Vlaamse steden zijn materialenbanken actief. Daar kunnen bruikbare bouwmaterialen worden afgegeven of opgehaald.

Bij sloop- of bouwwerken is het aangewezen om:

  • selectief te slopen;
  • bruikbare materialen apart te houden;
  • overschotten aan te bieden aan een materialenbank.

Zo wordt hergebruik gestimuleerd en krijgen materialen een tweede leven. Tegelijk wordt afval vermeden en blijven bouwmaterialen betaalbaar.

Houtafval moet verplicht selectief ingezameld worden. Het krijgt daarna een herbestemming als materiaal of energiebron.

Team Bio

Hebt u een vraag voor dit team? Stel ze hier:

Adres
Stationsstraat 110
2800 Mechelen
Route en bereikbaarheid