Speelzand met asbest

Informatie en antwoorden voor ouders, scholen en andere betrokkenen

Veiligheidsonderzoek door Fod Economie naar aanleiding van mediaberichten in Nederland 

Laatste aanpassing 18 juni 2026

De FOD Economie startte op 6 februari 2026 met een onderzoek naar mogelijk asbest in speelzand, naar aanleiding van mediaberichten uit Nederland. Het gaat om gekleurd, kinetisch, magnetisch of knutselzand dat meestal in kleine verpakkingen in de winkel of online wordt verkocht. Voor natuurlijk zand in zandbakken zijn er geen aanwijzingen voor een verhoogd risico. 

Controles op de mogelijke aanwezigheid van asbest in speelzand | FOD Economie Newsroom

Uit het Belgische onderzoek blijkt dat alle 20 onderzochte producten voldeden aan de veiligheidseisen voor speelgoed. Veertien producten bevatten geen sporen van asbestvezels. Zes producten bevatten een uiterst geringe hoeveelheid, ruim onder de wettelijke grenswaarde van 0,1 massaprocent. 

Asbest in speelzand: alle gecontroleerde producten zijn conform met de wetgeving | FOD Economie

De risicoanalyse voor de volksgezondheid werd uitgevoerd door de Risk Assessment Group. Volgens die inschatting is het gezondheidsrisico laag voor kinderen en zeer laag voor de algemene bevolking, maar niet volledig nul. Daarom blijft een voorzorgsaanpak aangewezen. 

Momenteel lopen er geen bijkomende controles in België. De FOD Economie wijst er wel op dat speelzand dat voldoet aan de wettelijke grenswaarde als veilig kan worden beschouwd. 

Meer info: Risicoanalyse van Sciensano over blootstelling aan asbest in speelzand  

 


Veelgestelde vragen

Mijn kind heeft met speelzand gespeeld; moet ik nu ongerust zijn?

Paniek is niet nodig. Het risico hangt vooral samen met hoe lang en hoe vaak iemand werd blootgesteld. Speelzand dat voldoet aan de wettelijke grenswaarde van 0,1 massaprocent asbest wordt als veilig beschouwd. Heeft u een product dat als niet-conform werd aangeduid of twijfelt u over de veiligheid, gebruik het dan voorlopig niet. 

Gezondheidsproblemen door asbest worden pas na vele jaren zichtbaar. Een medisch onderzoek heeft op dit moment meestal weinig zin. Heeft u twijfels of zorgen, neem dan contact op met uw huisarts voor advies. 

Asbest in speelzand: alle gecontroleerde producten zijn conform met de wetgeving | FOD Economie

Kan ik opnieuw speelzand aankopen? 

De meeste gecontroleerde producten waren conform. In België voldeden alle 20 onderzochte producten aan de veiligheidseisen inzake asbest van de Europese regelgeving inzake de veiligheid van speelgoed. Ook in Nederland voldeed de grote meerderheid van de onderzochte producten. Dat betekent niet dat elk product op de markt automatisch gecontroleerd of gegarandeerd veilig is. Kies daarom bij voorkeur voor betrouwbare verkoopkanalen en vraag bij twijfel recente testinformatie op bij de fabrikant of leverancier. 

Hoe weet ik of een product veilig is? 

Wie meer zekerheid wil, kan bij de fabrikant of leverancier een recent testrapport opvragen. Zo’n rapport moet aantonen dat het speelzand geen asbest bevat boven de wettelijke grenswaarde van 0,1 massaprocent. Zelf een analyse laten uitvoeren in een asbestlabo kan, maar is normaal niet nodig. 

Wat met producten die op een waarschuwingslijst staan? 

Bij producten op een waarschuwingslijst kan de situatie verschillen. Soms werd enkel vastgesteld dat er asbest aanwezig was, zonder dat de concentratie werd bepaald. In andere gevallen werd wel vastgesteld dat de wettelijke grenswaarde werd overschreden. Omdat de aanwezigheid van asbest kan afhangen van de exacte ontginningsplaats van het zand, geven recente testrapporten de beste zekerheid over de veiligheid van een product. 

Wat kan ik doen met asbestverdacht speelzand? 

De termijn voor het inleveren van asbestverdacht speelzand via recyclageparken liep tot 1 mei en is intussen afgelopen.  

Als u nu nog asbestverdacht speelzand wenst af te geven, contacteert u een  Inzamelaar/handelaar/makelaar IHM in uw buurt met de vraag of u het op één van hun sites kan afleveren. Gooi het speelzand niet bij het restafval.  

Verpak asbestverdacht speelzand dubbel in zakken of folie, luchtdicht, afgesloten met tape. (Als het product nog in zijn oorspronkelijke verpakking zit, laat het daar dan in zitten en verpak dit op dezelfde wijze). Bevochtig losliggend speelzand eerst, bijvoorbeeld met een plantenverstuiver en zamel het in met natte (verpak de gebruikte natte reinigingsdoeken mee bij het ingezamelde speelzand). Gebruik in geen geval een stofzuiger, die verspreiden de asbestvezels in de lucht! Grotere hoeveelheden, bijvoorbeeld van scholen, worden best verdeeld over kleinere verpakking die makkelijk gedragen kunnen worden.

Wat kan ik doen met asbestverdacht speelzand?

De termijn voor het inleveren van asbestverdacht speelzand via recyclageparken liep tot 1 mei en is intussen afgelopen. 
Als u nu nog asbestverdacht speelzand wenst af te geven, contacteert u een Inzamelaar/handelaar/makelaar (IHM) met eural-code 170601 in uw buurt met de vraag of u het op één van hun sites kan afleveren. Gooi het speelzand niet bij het restafval. 
Verpak asbestverdacht speelzand dubbel in zakken of folie, luchtdicht, afgesloten met tape. (Als het product nog in zijn oorspronkelijke verpakking zit, laat het daar dan in zitten en verpak dit op dezelfde wijze.) Bevochtig losliggend speelzand eerst, bijvoorbeeld met een plantenverstuiver en zamel het in met natte (verpak de gebruikte natte reinigingsdoeken mee bij het ingezamelde speelzand). Gebruik in geen geval een stofzuiger, die verspreiden de asbestvezels in de lucht! Grotere hoeveelheden, bijvoorbeeld van scholen, worden best verdeeld over kleinere verpakking die makkelijk gedragen kunnen worden. 

Advies voor winkelketens 

Contacteert uw IHM inzamelaar voor ophaling of verwerking van asbestverdacht speelzand  

 

Team asbestafbouw

Hebt u een vraag voor dit team? Stel ze hier:

Adres
Stationsstraat 110
2800 Mechelen
Route en bereikbaarheid