Vlaanderen gebruikt meer circulaire materialen

Hoogste aandeel sinds 2014
In 2014 bedroeg de Vlaamse circulariteitsgraad 13,6 procent. In 2024 was dat 19,3 procent.

De circulariteitsgraad toont hoeveel van de gebruikte materialen afkomstig zijn van gerecycleerde of hergebruikte materialen. VITO berekende de cijfers in opdracht van OVAM volgens de Europese methode. Hierin wordt het gebruik van circulaire materialen gemeten op basis van de inspanningen van een land of regio om eigen afval in te zamelen voor recyclage en in te zetten in verwerkingsinstallaties (in binnen- of buitenland). 

De evolutie verliep niet gelijkmatig. In 2022 bedroeg de circulariteitsgraad 14,8 procent. Daarna steeg ze naar 15,9 procent in 2023 en 19,3 procent in 2024.

In 2022 gebruikte Vlaanderen 28,5 miljoen ton gerecycleerde en hergebruikte materialen. In 2024 was dat 31,2 miljoen ton. Tegelijk daalde het totale materiaalgebruik van 192,7 miljoen ton naar 161,7 miljoen ton.

Een hoger cijfer vertelt niet alles
Een hogere circulariteitsgraad is goed nieuws, maar het cijfer vraagt om nuance. Het stijgt wanneer we meer materialen recycleren of hergebruiken. Maar het stijgt ook wanneer we in totaal minder materialen gebruiken.

Daarom moeten we naar beide evoluties kijken.

Het doel is om minder nieuwe grondstoffen te gebruiken. Dat kan door producten langer te gebruiken, ze te herstellen en materialen opnieuw te gebruiken. Ook efficiëntere productie en hoogwaardige recyclage helpen daarbij.

Bouwmaterialen wegen het zwaarst door
Niet-metaalhoudende mineralen, zoals bouwmaterialen, hebben de grootste invloed op de Vlaamse circulariteitsgraad. In 2024 waren ze goed voor 45 procent van het binnenlandse materiaalgebruik en 73 procent van het gerecycleerde afval.

De circulariteitsgraad verschilt sterk volgens het soort materiaal. Voor mineralen bedroeg ze 28,4 procent en voor metaalertsen 26,7 procent. Biomassa volgde met 14,9 procent. Bij fossiele energiedragers was dat 2,2 procent.

Ook de oplossingen verschillen. Bij metalen en mineralen kunnen we materialen langer gebruiken en beter recycleren. Bij biomassa zijn afvalpreventie en minder voedselverlies belangrijk. Bij fossiele energiedragers is vooral de overstap naar hernieuwbare energie van belang.

Europa wil naar 24 procent
In de Europese Unie ligt de circulariteitsgraad rond 12 procent. Europa wil dat aandeel tegen 2030 verdubbelen tot 24 procent.
Vlaanderen boekt dus vooruitgang. Maar de circulariteitsgraad alleen zegt niet of we voldoende circulair worden. We moeten tegelijk minder materialen gebruiken, producten langer gebruiken en gerecycleerde grondstoffen zo goed mogelijk opnieuw inzetten.

>> Lees het nieuwe circulaire materialenverhaal