Asbest correct verwijderen

Wie mag wat verwijderen

Als u de juiste voorzorgsmaatregelen neemt, mag u als particulier of zelfstandige bepaalde asbestmaterialen zelf verwijderen. Laat u het liever aan iemand anders over? Schakel dan een aannemer in wiens werknemers een attest ‘eenvoudige handelingen’ hebben. Voor sommige asbestmaterialen moet u steeds beroep doen op een erkende asbestverwijderaar.

Welke asbesttoepassingen mag u zelf weghalen?

Asbest binnen een gebouw

In binnenruimtes mag u alleen hechtgebonden asbest verwijderen dat niet beschadigd is. Dat betekent dat het materiaal intact is en er geen vrije asbestvezels zichtbaar zijn.

Opgelet: ook tijdens het verwijderen moet het asbest intact blijven. Als u het asbestmateriaal niet kan verwijderen zonder dat het beschadigd geraakt of vergruist dan kunnen er asbestvezels vrijkomen. In dat geval moet u beroep doen op een erkende asbestverwijderaar of op een gespecialiseerd bedrijf.

Asbest buiten een gebouw

Bevindt het asbest zich buiten uw woning of gebouw? Dan mag u de volgende materialen zelf wegnemen:

  • hechtgebonden asbest dat niet beschadigd is;
  • hechtgebonden asbest dat wel beschadigd is of waarbij er vrije asbestvezels zichtbaar zijn.

Een beschadigd asbestmateriaal of asbest in slechte staat kan makkelijk verder breken of vergruizen. Er komen dan schadelijke asbestvezels vrij die ingeademd kunnen worden.

U mag daarom enkel beschadigd of asbest in slechte staat verwijderen indien:

  • er niemand anders in de buurt is;
  • het asbestmateriaal bij de verwijdering niet verder beschadigd raakt of vergruist.

Asbest binnen of buiten een gebouw

De volgende asbesthoudende materialen mag u als particulier of zelfstandige zelf verwijderen, ongeacht of ze zich binnen of buiten bevinden:

  • asbesthoudende koorden,
  • dichtingen of pakkingen,
  • remvoeringen en analoge materialen.
Opgelet: u mag dit enkel doen als u de materialen via eenvoudige handelingen kan verwijderen. 
Het is aangewezen deze materialen te laten verwijderen door iemand met opleidingsattest éénvoudige handelingen of een erkend asbestverwijderaar.

Welke asbesttoepassingen mag een aannemer verwijderen?

Laat u asbest liever door een aannemer wegnemen? Let er dan op dat de betrokken werknemers het jaarlijkse opleidingsattest ‘eenvoudige handelingen' op zak hebben. U kunt dat attest op elk moment opvragen. Aannemers mogen met de methode ‘eenvoudige handelingen’ de volgende asbesttoepassingen verwijderen:

  1. hechtgebonden asbest die niet beschadigd is of waarbij er geen vrije vezels zichtbaar zijn en waarbij verwijdering geen aanleiding geeft tot een wijziging van de toestand;
  2. hechtgebonden asbest die beschadigd is of waarbij er vrije vezels zichtbaar zijn en die verwerkt is in een buitentoepassing waarbij geen derden aanwezig zijn, voor zover de verwijdering geen aanleiding geeft tot een wijziging van de toestand;
  3. asbesthoudende dichtingen en pakkingen, geweven materialen zoals koorden, remvoeringen en gelijkaardige toepassingen
  4. losgebonden asbesthoudend plaatmateriaal, asbestkarton, voor zover het asbest gefixeerd is en het eenvoudig gedemonteerd, weggenomen en verpakt kan worden zonder de asbesthoudende materialen te breken of te beschadigen;
  5. asbestcontaminatie van een lokaal, ruimte, gebouw of technische installatie waarbij er geen zichtbare asbestresten aanwezig zijn, voorzover het lokaal, de ruimte, het gebouw of de technische installatie gereinigd wordt met stofzuigers met een absoluutfilter en door middel van vochtige doeken.

 Voor andere werken moet u een erkende asbestverwijderaar aanstellen.  

Voor de aannemer het asbest begint te verwijderen, is hij wettelijk verplicht om een asbestinventaris op te maken van de werkzone. Zo voorkomt hij dat er tijdens de werken asbestvezels vrijkomen, bijvoorbeeld als ingesloten asbest beschadigd raakt. Hij moet de verwijdering ook vooraf melden aan de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg. 

Asbestcharter
De OVAM heeft samen met Bouwunie en de Confederatie Bouw een Asbestcharter uitgewerkt, in eerste instantie voor dakaannemers. De aannemer die het charter ondertekent, engageert zich om asbest op een correcte, veilige en praktisch haalbare manier te verwijderen en af te voeren, en dus te werken volgens de code van goede praktijk die door de OVAM werd opgesteld. 
U kan een aannemer zoeken op Asbestcharter (vinduwaannemer.be) (downloadbare lijst).

Wat moet door een erkende asbestverwijderaar verwijderd worden?

Bepaalde risicovolle asbestmaterialen mogen enkel door erkende asbestverwijderaars verwijderd worden via de techniek hermetische zone of met de couveusezakmethode. De ondernemingen in deze lijst zijn erkend voor het uitvoeren van asbestverwijdering zowel met eenvoudige handelingen als volgens de hermetisch afgesloten zone, tenzij anders vermeld. Zij volgen daarbij strikte veiligheidsprocedures en gebruiken gespecialiseerd materieel. 
Particulieren, zelfstandigen of aannemers (eenvoudige handelingen) mogen dergelijke asbestmaterialen niet verwijderen.
Werken die altijd moeten uitgevoerd worden door een erkende asbestverwijderaar zijn bijvoorbeeld: 
  • asbesthoudende lijmlaag op chape (affrezen, afschuren)
  • leidingisolatie
  • pleisterwerk
  • spuitasbest
  • ...

De erkende asbestverwijderaar bepaalt de methode voor asbestverwijdering na een risicoanalyse. In uitzonderlijke gevallen is verwijdering met couveusezakmethode mogelijk.  

Meer info over de verwijdermethodes 

Wat zijn eenvoudige handelingen?

Begrip uit de wetgeving dat de methode beschrijft voor de verwijdering van asbestmaterialen die een werknemer met opleidingsattest “eenvoudige handelingen” of een particulier zelf mag uitvoeren. Alle andere asbestverwijderingen mogen enkel door erkende asbestverwijderaars worden verwijderd. 

Deze verwijderingsmethode betekent dat het asbestmateriaal eenvoudig kan weggenomen worden (bv. door het los te schroeven) met minimale risico’s op beschadiging waarbij asbestvezels kunnen vrijkomen. Bijvoorbeeld voor asbestcement leien of golfplaten.

Wat is een hermetische zone?

Een hermetische zone is een afgesloten zone waarin asbestverwijderingswerken worden uitgevoerd waarbij er een grote kans bestaat op het vrijkomen van asbestvezels. 

Deze zone is volledig afgesloten van de buitenlucht en is voorzien van een luchtdichte toegangsdeur (sas). Rondom het te verwijderen asbestmateriaal bouwt de asbestverwijderaar een soort luchtdichte tent op met behulp van plastic folie die de verwijderaar aanbrengt tegen de wanden of op een houten structuur. Zo kan de volledige zone in onderdruk worden gezet zodat asbestvezels die vrijkomen tijdens de werken niet kunnen ontsnappen. De lucht in deze zone wordt gefilterd en gecontroleerd om te voorkomen dat asbestvezels zich verspreiden naar andere delen van het gebouw of de omgeving. De plastic folie zorgt er ook voor dat de wanden, kabels, installaties, … in de ruimte, niet besmet kunnen geraken met vrijgekomen asbestvezels.

Als het materiaal sterk beschadigd wordt bij de verwijdering, is er een groot risico op vrijgave van asbestvezels. Bijvoorbeeld bij de verwijdering van asbesthoudend pleisterwerk of lijm onder vloerbekleding. De verwijdering moet dan gebeuren in een hermetische zone door een erkend asbestverwijderaar. Zij volgen daarbij strikte veiligheidsprocedures zoals het volledig afsluiten en in onderdruk plaatsen van de ruimtes, dragen van specifieke veiligheidskledij, meten van de luchtkwaliteit, ...
 

Wat is de couveusezak-methode?

De couveusezakmethode is een techniek die in uitzonderlijke gevallen wordt gebruikt bij het verwijderen van beperkte hoeveelheden leidingisolatie in gips. Bijvoorbeeld een traject van enkele meters in de buitenlucht. Meestal wordt voor leidingisolatie echter een hermetische zone opgebouwd.

Het proces begint met het hermetisch afsluiten van het asbesthoudend materiaal van de omgeving. De asbestverwijderaar bevestigt voorzichtig de zakken met tape rond de leiding, zodat het goed afgesloten is van de buitenlucht. Er zijn twee handschoenen ingebouwd in de zak om het asbestmateriaal te kunnen verwijderen.

Soms wordt het ook gebruikt binnenin een hermetische zone om gecontroleerd de leidingisolatie los te maken zonder verspreiding van afvalstukjes in de zone. Dit vereenvoudigt de reiniging van de werkzone op het einde van de werken.

Team asbestafbouw