Schelpen zijn van dierlijke oorsprong. Naast de afvalstoffenwetgeving kan dus ook de regelgeving over dierlijke bijproducten van toepassing zijn. Het is een materiaal dat moeilijk te vatten is in één wetgeving. Schelpen vallen niet onder de Europese regelgeving over dierlijke bijproducten als ze zuiver zijn (geen mosselresten aanwezig) of als het gaat om keukenafval en etensresten dat wordt afgevoerd naar verbranding. In alle andere gevallen vallen de schelpen wel onder het toepassingsgebied. 

Schelpen kunnen afkomstig zijn van 

  • particulieren en horeca: Dan worden schelpen beschouwd als keukenafval en/of etensresten. De fractie bevat dan naast niet opgegeten mosselen of oesters nog andere afvalstoffen zoals groenten, servetten of plastic sauspotjes. Schelpen zijn uitgesloten van de selectieve inzamelplicht voor gft en keukenafval. Ze worden ingezameld via het restafval en afgevoerd naar verbranding. In dat geval vallen ze buiten het toepassingsgebied van de Europese regelgeving over dierlijke bijproducten;
  • retail en voedingsbedrijven. Dan worden de schelpen beschouwd als bedrijfsafval, meer specifiek als voormalige voedingsmiddelen. Als ze nog vlees bevatten, vallen ze onder het toepassingsgebied van de Europese regelgeving over dierlijke bijproducten;
  • kweekbedrijven: Deze schelpen worden beschouwd als bedrijfsafval. Ze vallen onder het toepassingsgebied van de Europese regelgeving over dierlijke bijproducten als ze nog vlees bevatten;
  • schepen en schoonmaakwerken van sluizen: Deze schelpen worden beschouwd als bedrijfsafval. Ze hebben geen link met de voedingsnijverheid en zijn gegroeid in niet-gecontroleerde omstandigheden. Ze kunnen verontreinigd zijn met resten van chemische producten. Ook al bevatten ze vlees, ze vallen niet onder het toepassingsgebied van de Europese regelgeving over dierlijke bijproducten. Ze worden immers beschouwd als wilde dieren.

Of de schelpen al dan niet onder de Europese regelgeving over dierlijke bijproducten vallen, hangt dus af van hun oorsprong en bestemming. 

Inzameling, transport, verzending naar andere lidstaten/uitvoer moet gebeuren afhankelijk van hun status: dierlijk bijproduct, afvalstof of wild dier.

Verwerking en gebruik

Diervoeder

Schelpen kunnen, indien schoongemaakt en vermalen, een bestemming krijgen als diervoeder. Denk aan grit voor kippen of duiven. 

Als de schelpen afkomstig zijn van keukenafval of etensresten, is dit verboden door de diervoederwetgeving. De bevoegdheid hiervoor ligt bij het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV).

Andere toepassingen

Schelpen afkomstig van diverse oorsprong kunnen een tussenbehandeling ondergaan om ze te ontdoen van verontreinigingen en vlees en ze eventueel te hygiëniseren. Dit moet gebeuren in een bedrijf dat erkend is voor deze handeling, conform de regelgeving over dierlijke bijproducten. Na deze behandeling vallen de schelpen niet langer onder de regelgeving over dierlijke bijproducten en zijn ze klaar voor gebruik in diverse toepassingen. 

Als ze op de bodem gebruikt wordt (bv. fietspaden, kalkmeststof) of als bouwstof (grondstof voor cement), is een grondstofverklaring verplicht en zijn de samenstellingsvoorwaarden van Vlarema bijlage 2.3.1.A van toepassing.

Wilt u er een sternenbroedeiland mee realiseren, dan vragen wij u een aanvraag tot grondstofverklaring in te dienen, gelet op de beperkte afbakening ten opzichte van ‘storten in zee’.

Wilt u ze gebruiken als ‘broedplaats voor oesters’, dan speelt hier de factor menselijke consumptie mee. Daarop wordt controle uitgevoerd door de bevoegde overheid voor voedselveiligheid. Ook hier raden wij u aan een aanvraag tot grondstofverklaring in te dienen.

Voor andere toepassingen (bv. isolatie of interieur) kunt u het statuut zelf beoordelen aan de hand van een zelfbeoordeling op basis van artikel 36 en 37 van het Materialendecreet. Bij twijfel over het oordeelkundig gebruik, kan de overheid alsnog eisen dat u een grondstofverklaring aanvraagt. 

Compostering of vergisting

Schelpen komen bij voorkeur niet in een composterings- of vergistingsinstallatie terecht. Ze breken niet af en kunnen bovendien schade toebrengen aan de installatie.

Verbranding

Schelpen vallen niet onder de selectieve inzamelplicht voor keukenafval en etensresten. Het is dus toegelaten om ze af te voeren voor verbranding, aangezien ze niet recycleerbaar zijn in een composterings- en vergistingsinstallatie. Bovendien is het gebruik ervan in bouw- of diervoedertoepassingen aan erg specifieke (technische) voorwaarden verbonden. Schelpen die via de horeca ingezameld worden, voldoen vaak niet aan deze criteria.

Team Bio

Hebt u een vraag voor dit team? Stel ze hier:

Adres
Stationsstraat 110
2800 Mechelen
Route en bereikbaarheid