Asbestprofessionals
Verwijdert u regelmatig asbest voor uw beroep? Of biedt u diensten aan rond het beheer, het transport of de opsporing van asbest? Neem altijd de juiste veiligheidsmaatregelen als u aan de slag gaat. Hebt u ook mensen in dienst, doe dan het nodige om uw werknemers te beschermen.
Vlaamse en federale regelgeving
Bedrijven die asbest verwijderen voorafgaand aan sloop- en afbraakwerken, maar ook andere ondernemingen die werkzaamheden met asbest uitvoeren, moeten voldoen aan zowel federale verplichtingen als aan de Vlaamse Milieuwetgeving.
Vlarem II bevat bepalingen die voor iedereen gelden, ook professionals, met betrekking tot het omgaan met asbest. Die zijn terug te vinden in hoofdstukken 4.7 en 6.4.
Voor professionelen is het voornamelijk de codex over het welzijn op het werk die in grote mate bepalend is voor asbestverwijdering en andere werkzaamheden met asbest in het kader van de arbeidsbescherming van werknemers.
Wijzigingen codex over het welzijn op het werk
Sloop en verwijdering van asbest
De federale wetgeving bevat specifieke bepalingen voor de bedrijven die professioneel asbest verwijderen. Asbest verwijderen als bedrijf is enkel toegelaten mits:
- erkenning als onderneming die sloop- of verwijderingswerken uitvoeren waarbij belangrijke hoeveelheden asbest kunnen vrijkomen
- of opname op lijst van ondernemingen die sloop- of verwijderingswerken uitvoeren door middel van de techniek van de eenvoudige handelingen
Deze bedrijven moeten voldoen aan de vereisten opgenomen in Boek VI titel 3 en titel 4 van de codex over het welzijn op het werk.
Meer informatie vindt u op de website van FOD WASO.
Nieuw: lijst van ondernemingen die asbest verwijderen met de techniek van eenvoudige handelingen
Aannemers van werken en dakwerkers die tot nu asbestverwijdering uitvoerden met de techniek van eenvoudige handelingen informeren zich best goed over de wijzigingen van de codex. Enkel bedrijven die opgenomen zijn op de lijst van de ondernemingen die sloop- of verwijderingswerken uitvoeren door middel van de techniek van de eenvoudige handelingen of erkend zijn als onderneming die sloop- en verwijderingswerken uitvoeren waarbij belangrijke hoeveelheden asbest vrijkomen mogen nog asbestverwijdering met eenvoudige handelingen uitvoeren.
Om opgenomen te worden op deze lijst doet de onderneming een melding bij de Algemene Directie HUA aan de hand van het formulier op de website van FOD WASO. In boek VI titel 4 van de codex is een hoofdstuk opgenomen met de vereisten waaraan een onderneming moet voldoen om op die lijst te komen.
Ook voor zelfstandigen
De codex over het welzijn op het werk is opgelegd ter bescherming van werknemers. Toch vallen ook zelfstandigen zonder werknemers die asbest verwijderen onder deze regelgeving, wanneer in een latere fase van een tijdelijke of mobile bouwplaats mogelijk andere werknemers blootgesteld kunnen worden.
Onderhoud en herstelwerken
Bij herstel- of onderhoudswerkzaamheden waarbij verwacht wordt dat ondanks preventieve technische maatregelen, de grenswaarde kan overschreden worden, worden bijkomende maatregelen opgelegd.
Nieuw sinds de codex wijzigingen van eind 2025 is dat verwijdering van het materiaal steeds prioriteit krijgt boven herstel en onderhoud. Indien verwijdering in bepaalde gevallen en onder bepaalde voorwaarden pas later zal worden uitgevoerd is het toch mogelijk om herstel- of onderhoudswerken uit te voeren.
Ook wordt nu specifiek bepaald dat als de werken plaatsvinden in een afgesloten ruimte, dat de ruimte luchtdicht moet worden gemaakt en mechanisch geventileerd via extractie. Dit is een noodzakelijke maatregel om overschrijding van de grenswaarde te voorkomen. Dat is niet hetzelfde als werken met de techniek van de hermetische zone. Daarvoor zijn de regels nog veel strenger.
We verwijzen naar de specifieke technische preventiemaatregelen vermeld in hoofdstuk IX, van boek VI, titel 3.
Algemene en specifieke preventiemaatregelen, zoals opgesomd in de codex. Een bijkomende maatregel is het opstellen van een werkplan. Dit werkplan ligt ter inzage op de plaats waar de werken worden uitgevoerd.
In de thematische toelichtingen vindt u gedetailleerde informatie over welke werkzaamheden hieronder vallen en over aandachtspunten van het werkplan.
Asbestinventarisatie en monsternames
De codex over het Welzijn op het werk bepaalt dat bij het nemen van monsters blootstelling aan asbest mogelijk is. Daarom is titel 3 van boek VI ook van toepassing op asbestinventarisatie en monstername.
De ‘sporadische blootstelling’ is met de laatste wijzigingen van de codex geschrapt: dit omvatte ook de monstername en luchtmeting: “bewaking en onderzoek van de lucht en het nemen van monsters om vast te stellen of een bepaald materiaal asbest bevat.” Waar voorheen de artikelen 27-35 en 38 §3 en hoofdstuk X niet van toepassing waren op ‘sporadische blootstelling’ zoals bij een monstername, is dat nu wel het geval.
Een belangrijke wijziging is dat er één jaarlijkse melding nodig is bij FOD WASO die alle geplande activiteiten dekt.
Lees meer over de verplichtingen voor asbestdeskundigen via dit artikel.
Erkende asbestlabo’s
De FOD WASO reikt de erkenningen uit voor asbestlabo’s in België om
- het asbesthoudende karakter van een materiaal bepalen,
- of de concentratie asbest in de lucht meten op een werf.
Meer informatie over de wetgeving en procedures voor asbestlabo’s vindt u in de codex over het welzijn op het werk boek II titel 6.
OVAM erkent labo's voor identificatie van asbest in materialen, alsook monstername van afvalstoffen met asbest en mosntername van bodem met asbest.
Meer informatie: Laboratoria voor monstername en analyse
Transport asbestafval
Registratie als vervoerder
Als u afvalstoffen van anderen transporteert moet u zich registreren als vervoerder. Registreer u dan via de website van OVAM. U moet voldoen aan de wetgeving opgenomen in het Vlarema onderafdeling 6.1.2. Registratie van vervoerders van afvalstoffen.
Vervoert u alleen asbestafval van uw eigen werf, bijvoorbeeld als dakwerker, dan is een registratie als vervoerder niet nodig.
ADR-regelgeving
Daarnaast moet u ook voldoen aan de regegeving van het ADR. Het ADR-verdrag voorziet de wettelijke voorschriften waaraan een transport van gevaarlijke goederen, waaronder asbesthoudende materialen en asbestafval, moet voldoen. In dit verdrag is er bijzondere aandacht voor de classificatie van de gevaarlijke goederen, de uitzonderingen en de verplichtingen met betrekking tot de verpakkingen, de keuring en signalisatie van de verpakking, de uitrusting en de signalisatie van het voertuig, de noodzakelijke boorddocumenten, de opleiding van de bestuurder en de aanstelling van een ADR veiligheidsadviseur.
Lees meer over het vervoer van asbestafval
Aannemers
Bent u een aannemer met werknemers, dan mogen uw werknemers bepaalde asbesthoudende materialen zelf verwijderen via de methodiek ‘eenvoudige handelingen’.
Voorwaarden
- Opleiding en opleidingsattest.
De betrokken werknemers moeten een opleiding 'eenvoudige handelingen' gevolgd hebben, en een geldig opleidingsattest 'eenvoudige handelingen' op zak hebben. Het attest moet jaarlijks vernieuwd worden.
- Destructieve asbestinventaris.
Voor u aan een werf begint, moet u een destructieve asbestinventaris van de werkzone (laten) opstellen. De destructieve asbestinventaris beschrijft alle asbesthoudende materialen die in de werkzone aanwezig zijn en kunnen vrijkomen. Het gaat zowel om rechtstreeks waarneembare materialen als om ingesloten materialen die tijdens de werken bloot komen te liggen. Dankzij de inventaris kan al het asbest weggenomen worden voor de werken beginnen. Zo komen werknemers niet ongewenst met asbest in aanraking, en belandt het niet bij het sloopafval.
Let op: voor u een gebouw kunt slopen, moet de bouwheer vaak over een sloopopvolgingsplan beschikken. Een destructieve asbestinventaris maakt daar deel van uit. Daarnaast moet u alle betrokken werknemers registreren in een personeelsregister, dat u vervolgens veertig jaar lang bewaart.
- Asbestwerf melden.
Als aannemer bent u verplicht om een werf waarop asbest aanwezig is vijftien dagen voor de start van de werken te melden. Asbestverwijderingswerken moet u altijd melden, ongeacht de waarde van het contract of het aantal onderaannemers.
Stuur uw melding zowel naar het e-loket 30bis van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid en naar de externe directie Toezicht op het Welzijn op het Werk (TWW) van uw provincie. De externe directie bezorgt u een meldingsformulier dat u invult en per e-mail terugstuurt. Uw melding moet de volgende informatie bevatten:- ligging van de bouwplaats
- type en hoeveelheid asbest waaraan uw werknemers worden blootgesteld;
- beschrijving van de werkzaamheden en de toegepaste technieken;
- aantal betrokken werknemers;
- begindatum en duur van de werken;
- de maatregelen die u neemt om de blootstelling van uw werknemers aan asbest te beperken.
- Jaarlijkse gezondheidscontrole.
Gaat u een werf opstarten waar uw werknemers mogelijk aan asbest worden blootgesteld? Dan moeten de betrokken werknemers eerst een gezondheidscontrole ondergaan bij de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. Die controle vindt minstens eenmaal per jaar plaats, zolang de werknemers worden blootgesteld aan het asbest.
Is er volgens de arbeidsgeneesheer een voortgezet gezondheidstoezicht nodig? Dat moet u als werkgever dat toezicht organiseren. De arbeidsgeneesheer zal de betrokken werknemers informatie en advies bezorgen. Het gezondheidsdossier van de werknemers moet minstens veertig jaar na hun blootstelling aan asbest bewaard worden.
Welke asbesttoepassingen mag ik als aannemer verwijderen?
De onderstaande asbesttoepassingen mogen uw werknemers zelf verwijderen met een opleidingsattest ‘eenvoudige handelingen’. Dit staat omschreven in de codex 'Welzijn op het werk'. Voor asbesttoepassingen die niet in de lijst staan, moet u altijd een beroep doen op een erkende asbestverwijderaar.
hechtgebonden asbest die niet beschadigd is of waarbij er geen vrije vezels zichtbaar zijn. De verwijdering mag geen aanleiding geven tot een wijziging van de toestand;
hechtgebonden asbest die beschadigd is of waarbij er vrije vezels zichtbaar zijn en die verwerkt is in een buitentoepassing waarbij geen derden aanwezig zijn. De verwijdering mag geen aanleiding geven tot een wijziging van de toestand;
asbesthoudende dichtingen of pakkingen;
asbesthoudende koorden en geweven materialen;
asbesthoudende remvoeringen en analoge materialen;
losgebonden asbesthoudend plaatmateriaal zoals asbestkarton, op voorwaarde dat het asbest gefixeerd is en het eenvoudig gedemonteerd, weggenomen en verpakt kan worden zonder de asbesthoudende materialen te breken of te beschadigen;
asbestcontaminatie van een lokaal, ruimte, gebouw of technische installatie waarbij er geen zichtbare asbestresten aanwezig zijn, op voorwaarde dat het lokaal, de ruimte, het gebouw of de technische installatie gereinigd wordt met stofzuigers met een absoluutfilter en door middel van vochtige doeken
Hoe mag ik asbest verwijderen als aannemer?
Uw werknemers mogen asbesthoudende materialen alleen verwijderen als ze de techniek van de 'eenvoudige handelingen' toepassen. Zorg ervoor dat ze goed voorbereid aan de werken beginnen.
Voor het verwijderen
Controleer via een risicoanalyse of u het asbesthoudende materiaal zelf mag wegnemen of een erkende asbestverwijderaar moet inschakelen.
Stel een werkplan op waarin u alle stofbeperkende maatregelen oplijst.
Laat op voorhand een luchtmeting uitvoeren door een erkend asbestlabo. Het labo zal nagaan of de techniek die u wilt gebruiken geen te hoge concentratie aan asbest in de lucht brengt (maximaal 0,01 asbestvezel per cm³).
Wordt de maximale concentratie overschreden? Dan moet u een andere techniek gebruiken.
Wordt de maximale concentratie niet overschreden? Dan is een luchtmeting niet meer verplicht als u de techniek later op een gelijkaardig materiaal en in dezelfde omstandigheden wilt toepassen.
Ook de arbeidsgeneesheer en de preventieadviseur moeten hun advies geven over de gekozen techniek. In geval van twijfel kunt u contact opnemen met de regionale dienst van de Algemene Directie TWW.
Verzamel het nodige materiaal: beschermende kledij, water of een ander fixeermiddel om de asbestvezels vast te zetten, afdekfolie en dubbele asbestafvalzakken.
Sluit de toegang tot de ruimte en tape alle kieren en spleten af.
Bedek loopzones, de vloer en de inboedel van de ruimte met afdekfolie.
Voorzie een werfafbakening en signalisatie.
Tijdens het verwijderen
Hou tijdens de werken rekening met de volgende veiligheidsvoorschriften:
Hou minderjarigen uit de buurt.
Zorg ervoor dat de werknemers de juiste beschermende kledij dragen.
Vermijd stof door het asbest te bevochtigen of fixeren. Dat doet u door water te vernevelen of door een aangepast fixeermiddel te gebruiken.
Demonteer asbestelementen door ze een voor een met de hand los te maken of los te schroeven.
Alle werktuigen die stof veroorzaken, al is het maar een beetje, maken asbestvezels los. Gebruik daarom alleen handwerktuigen, zoals een schroevendraaier, en geen krachtige mechanische werktuigen, zoals een boor- of schuurmachine, een zaag- of slijpschijf of een hogedrukreiniger. Als u het asbesthoudende materiaal zelf niet beschadigt, kunt u wel werktuigen hanteren om bijvoorbeeld verroeste bouten door te zagen.
Probeer het asbest niet te breken.
Gooi het asbest nooit naar beneden, maar breng het voorzichtig naar de begane grond.
Na het verwijderen
Ruim het asbest en de beschermende kledij na de werken correct op:
Verpak het asbest zo intact mogelijk in de dubbele asbestafvalzakken.
Hou het asbestafval gescheiden van de rest van het sloopafval.
Hebt u binnen in een gebouw asbest verwijderd? Maak dan alles schoon met water en gooi gebruikte dweilen of doeken bij het asbestafval. Verlucht het gebouw goed. Stofzuigen doet u enkel met een stofzuiger met industriële HEPA-filter.
Doe de beschermende kledij en het stofmasker buiten uit en gooi ze bij het asbestafval.
Spoel schoenen buiten af.
Breng het verpakte asbestafval correct weg.
Dakwerkers
Werk volgens de code van de goede praktijk veilig werken met asbestdaken en -gevels.
Uw werknemers mogen asbesthoudende materialen alleen verwijderen als ze de techniek van de 'eenvoudige handelingen' toepassen. Zorg ervoor dat ze goed voorbereid aan de werken beginnen.
Voor het verwijderen
Controleer via een risicoanalyse of u het asbesthoudende materiaal zelf mag wegnemen of een erkende asbestverwijderaar moet inschakelen.
Stel een werkplan op waarin u alle stofbeperkende maatregelen oplijst.
Laat op voorhand een luchtmeting uitvoeren door een erkend asbestlabo. Het labo zal nagaan of de techniek die u wilt gebruiken geen te hoge concentratie aan asbest in de lucht brengt (maximaal 0,01 asbestvezel per cm3).
Wordt de maximale concentratie overschreden? Dan moet u een andere techniek gebruiken.
Wordt de maximale concentratie niet overschreden? Dan is een luchtmeting niet meer verplicht als u de techniek later op een gelijkaardig materiaal en in dezelfde omstandigheden wilt toepassen.
Ook de arbeidsgeneesheer en de preventieadviseur moeten hun advies geven over de gekozen techniek. In geval van twijfel kunt u contact opnemen met de regionale dienst van de Algemene Directie TWW.
Verzamel het nodige materiaal: beschermende kledij, water of een ander fixeermiddel om de asbestvezels vast te zetten, afdekfolie en dubbele asbestafvalzakken.
Sluit de toegang tot de ruimte en tape alle kieren en spleten af.
Bedek loopzones, de vloer en de inboedel van de ruimte met afdekfolie.
Voorzie een werfafbakening en signalisatie.
Tijdens het verwijderen
Hou tijdens de werken rekening met de volgende veiligheidsvoorschriften:
Hou minderjarigen uit de buurt.
Zorg ervoor dat de werknemers de juiste beschermende kledij dragen.
Vermijd stof door het asbest te bevochtigen of fixeren. Dat doet u door water te vernevelen of door een aangepast fixeermiddel te gebruiken.
Demonteer asbestelementen door ze een voor een met de hand los te maken of los te schroeven.
Alle werktuigen die stof veroorzaken, al is het maar een beetje, maken asbestvezels los. Gebruik daarom alleen handwerktuigen, zoals een schroevendraaier, en geen krachtige mechanische werktuigen, zoals een boor- of schuurmachine, een zaag- of slijpschijf of een hogedrukreiniger. Als u het asbesthoudende materiaal zelf niet beschadigt, kunt u wel werktuigen hanteren om bijvoorbeeld verroeste bouten door te zagen.
Probeer het asbest niet te breken.
Gooi het asbest nooit naar beneden, maar breng het voorzichtig naar de begane grond.
Na het verwijderen
Ruim het asbest en de beschermende kledij na de werken correct op:
Verpak het asbest zo intact mogelijk in de dubbele asbestafvalzakken.
Hou het asbestafval gescheiden van de rest van het sloopafval.
Hebt u binnen in een gebouw asbest verwijderd? Maak dan alles schoon met water en gooi gebruikte dweilen of doeken bij het asbestafval. Verlucht het gebouw goed. Stofzuigen doet u enkel met een stofzuiger met industriële HEPA-filter.
Doe de beschermende kledij en het stofmasker buiten uit en gooi ze bij het asbestafval.
Spoel schoenen buiten af.
Breng het verpakte asbestafval correct weg.
Code van goede praktijk: veilig werken met asbestdaken en -gevels
Team asbestafbouw
- Adres
-
Stationsstraat 110
2800 Mechelen
Route en bereikbaarheid