Ruimte recycleren
Project Stuivenberg Krijgsbaan in Hoboken krijgt stilaan vorm. Daarvoor kocht Zorgbedrijf Antwerpen (ZBA) een terrein dat ontwikkeld wordt tot een woonzone met 70 assistentiewoningen, een dienstencentrum en een woonzorgcentrum. Op de grond, die toehoorde aan een schroothandel, werden verschillende bronnen van vervuiling aangetroffen. In één zone is er sprake van verontreiniging met minerale olie. De sanering daarvan gebeurt op kosten van ZBA. Daarnaast voert OVAM een asbestsanering uit.
Intussen is maar liefst 9500 ton met asbest vervuilde grond afgegraven en afgevoerd. Een deel van deze grond wordt fysicochemisch verwerkt, de rest wordt gestort. Een andere boosdoener is de aanwezigheid van de invasieve Japanse duizendknoop.
Naast de sanering zijn ook de eerste bouwwerken gestart. De damwanden voor een ondergrondse parking staan er al, de volledige bouw zal naar verwachting drie jaar duren. De opening van de nieuwe zorgsite is gepland in het voorjaar van 2027.
Op de site van de voormalige firma Massive in Mortsel, waar vroeger lichtarmaturen werden geproduceerd, waren bodem en grondwater vervuild met gechloreerde oplosmiddelen (VOCl) en PFAS, wat risico op verdere verspreiding veroorzaakte. Daarom werkte OVAM een gefaseerde bodemsanering uit. In de tweede fase is verontreinigde grond uit bronzones en de gracht ontgraven en afgevoerd. Vervolgens zijn op 120 locaties injectiefilters geplaatst om voedingsstoffen in de bodem te brengen waardoor micro-organismen de verontreiniging biologisch afbreken.
De intensieve saneringswerken werden in maart 2025 succesvol afgerond dankzij een goede coördinatie tussen aannemer, eigenaars, de stad en Natuurpunt ondanks uitdagende omstandigheden zoals regenweer. Ook technisch was de aanpak complex: grondboringen en ontgravingen gebeurden in een mix van bedrijfsgebouwen, woonwijken en natuurgebied.
OVAM en het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) zijn in juli 2025 gestart met een asbestsanering in het natuurgebied Blaasveldbroek (Mechelen/Willebroek), nadat eerdere ingrepen door natuurlijke begroeiing niet blijvend effectief bleken. Paden en dijken in het gebied werden ooit opgehoogd met asbestafval dat door wortelende bomen en stormweer opnieuw aan de oppervlakte kwam. De sanering combineert afgraven, veilig bergen en duurzaam afdekken van zo'n 3000 m³ asbestmateriaal, met aandacht voor natuur en recreatie.
Naast de technische sanering wordt het omliggende landschap aangepast: oevers worden minder steil zodat bredere rietkragen er kunnen floreren. Voor meer waterberging wordt het waterpeil van de vijvers verhoogd. Bomen en struiken op de oude asbestdijken zijn verwijderd en worden elders gecompenseerd.
De volledige werken nemen een jaar in beslag: van begin juli 2025 tot de zomer van 2026. Met deze sanering werken OVAM en ANB samen aan een veilige en ecologische toekomst voor Blaasveldbroek in het kader van de Blue Deal.
OVAM heeft het beschrijvend bodemonderzoek op de Alvat-site in Buggenhout afgerond. Dat toont aan dat de bodem en het grondwater verontreinigd zijn met onder meer asbest, PFAS, minerale olie, zware metalen en vluchtige organische stoffen, en dat bijkomende sanering nodig is.
Eerdere saneringen hadden al effect, maar extra maatregelen blijven nodig om het milieu te beschermen. Omdat het terrein weinig wordt gebruikt, vormt de verontreiniging geen acuut gezondheidsrisico en werden de no-regret-maatregelen vervangen door specifieke gebruiksadviezen. In afwachting van een definitieve herbestemming beheert OVAM de site als tijdelijk extensief groengebied.
In 2025 organiseerde OVAM samen met de gemeente Buggenhout een infomarkt waar omwonenden met hun vragen terecht konden.
In 2023 startte OVAM met een bodemsanering op de voormalige droogkuissite Electra omdat historische activiteiten daar hebben geleid tot verontreiniging van bodem en grondwater met vluchtige organische chloorverbindingen (VOCl). Dat zijn vluchtige organische chloorverbindingen die gebruikt werden als ontvetter in het droogkuisproces. De verontreiniging zorgde voor te hoge concentraties, zowel in de binnenlucht van de gebouwen, als in de omgeving.
De sanering gebeurde via een thermische desorptie-techniek. Daarbij wordt de bodem verwarmd tot zo’n 95 °C waardoor verontreinigende stoffen vrijkomen en gecontroleerd worden afgezogen.
De sanering is in 2025 afgerond en zal nog jarenlang opgevolgd worden. OVAM bracht de panden gelegen aan de Statielei 109 (ex-Wibra) en Statielei 11 (ex-Bart Smit), die ze opkocht om de sanering te kunnen uitvoeren, terug op de markt.
Lees meer
Op de voormalige stortplaats aan de Prof. Scharpélaan in Moorsem (Begijnendijk) is bodem- en grondwaterverontreiniging vastgesteld. In de bodem gaat het om zware metalen en PAK, in het grondwater om ammonium, chloriden en PFAS. De verontreiniging in de grond vormt geen risico voor de gezondheid van omwonenden of voor het milieu. Wel bestaat er een risico dat de verontreiniging in het grondwater zich verder verspreidt. Daarom kregen omwonenden een nieuw bodemattest met gebruiksadviezen.
Het is nog niet beslist hoe de grondwaterverontreiniging precies zal worden aangepakt. Daarvoor moet eerst een bodemsaneringsproject (BSP) worden opgemaakt. Een mogelijke aanpak is langdurige monitoring zonder actieve sanering. In dat geval wordt het grondwater op vaste tijdstippen gecontroleerd om de eventuele verspreiding van de verontreiniging nauwgezet op te volgen.
In 2025 rondde OVAM op verschillende locaties in Willebroek beschrijvende bodemonderzoeken af.
In zone H en K dook PFAS op in de bodem, gelinkt aan de historische activiteiten van de voormalige papierfabriek De Naeyer. Deze verontreiniging kan een risico vormen voor de gezondheid van de bewoners. Door de bestaande no-regretmaatregelen te blijven volgen, vermijden ze blootstelling aan PFAS. Nadat ook het onderzoek naar PFAS in het grondwater en de waterlopen is afgerond, kan OVAM een bodemsaneringsproject opmaken waarin de aanpak van de sanering vastligt. Een infovergadering in februari 2025 bracht bewoners van zone H en K daarvan op de hoogte.
In zone O stelden onderzoekers licht verhoogde PFAS-concentraties in de bodem vast, zonder risico voor gezondheid of milieu. Een ander onderzoek bracht wel een verontreiniging aan het licht met zware metalen, PAK’s en olie in de bodem en arseen in het grondwater. Deze verontreiniging hangt samen met een oude ophooglaag en niet met de voormalige papierfabriek. Op de nabijgelegen terreinen van De Vlaamse Waterweg troffen onderzoekers ook verontreiniging aan. OVAM formuleerde gebruiksadviezen voor de bewoners. OVAM en De Vlaamse Waterweg onderzoeken nu samen de mogelijkheden voor bodemsanering. In december 2025 konden de bewoners van zone O hun vragen stellen tijdens een bewonersvergadering.
Een erkend bodemsaneringsdeskundige zal in opdracht van OVAM de zuurteerverontreiniging saneren op verschillende terreinen van Natuurpunt en de Stad Gent, in het natuurgebied Bourgoyen-Ossemeersen. OVAM-bodemonderzoek toonde aan dat sanering er noodzakelijk is voor het milieu. Van gevaar voor de gezondheid van omwonenden is gelukkig geen sprake. Eind 2025 kwamen de stad Gent en OVAM tot een akkoord over de samenwerkingsovereenkomst m.b.t. de aanpak van de bodemverontreiniging. Daarna kon het bestek voor de aanstelling van een aannemer en deskundige gelanceerd worden. Wanneer de werken precies zullen starten, is voorlopig onduidelijk.
De sanering van de voormalige arseenfabriek (beter bekend als het Groot Fabriek) in Bocholt werd in 2025 verdergezet. De verontreinigde grond werd verder ontgraven en opgeslagen in een geïsoleerde berging (met kleimatten en folie) om verspreiding via grondwater, wind of regen te voorkomen. Tegelijkertijd wordt het grondwater stroomafwaarts gezuiverd via pompen en teruggevoerd via een gracht. De werken lopen tot begin 2026.
Meer info